Het korte antwoord
Op licht bestofte panelen is het verschil klein — enkele procenten, en de eerste flinke regenbui doet een groot deel daarvan zelf. Waar het wél oploopt, is bij een aangekoekte onderrand, mosgroei of vogelpoep: die schaduwen een deel van de cellen af, en omdat cellen in serie staan trekt dat het hele paneel omlaag. Dat is het geval waarin schoonmaken zichzelf terugverdient.
Panelen worden niet gelijkmatig vuil, en dat is de kern van het hele verhaal. Het regenwater loopt over het paneel naar beneden, neemt stof mee, en blijft aan de onderrand tegen de aluminium omlijsting staan. Daar droogt het op. Herhaal dat een paar honderd keer en er ontstaat een donkere band van één tot drie centimeter over de volledige breedte.
Die band is onevenredig duur. Zonnecellen in een paneel staan in serie geschakeld, zoals de lampjes in een oude kerstverlichting: de zwakste bepaalt wat er doorheen kan. Een rij cellen die voor een derde in de schaduw ligt, remt de hele string af. Daarom kan een paneel dat er van onderen prima uitziet toch merkbaar minder leveren dan zijn buurman op hetzelfde dak.
U kunt dit zelf controleren, en dat is de eerlijkste manier om te beslissen of schoonmaken zin heeft. Vrijwel elke omvormer heeft een app waarin de opbrengst per dag staat. Vergelijk een heldere dag vóór de schoonmaak met een even heldere dag erna, in hetzelfde seizoen. Ziet u geen verschil, dan waren uw panelen schoon genoeg — en dan hoeft het volgend jaar ook niet.
Wees wantrouwend tegenover iedereen die u een vast percentage belooft. "Tot 30% meer opbrengst" is een getal uit een woestijnonderzoek waar panelen maanden geen regen zien. In Nederland regent het gemiddeld om de paar dagen, en dat is de reden dat de eerlijke cijfers hier veel lager liggen.
Praktisch: één keer per jaar is voor de meeste daken genoeg, het liefst in het vroege voorjaar als het stuifmeel nog moet komen en de zomeropbrengst nog voor u ligt. Staat uw huis onder bomen, aan een landweg of naast een akker, dan is twee keer realistisch. En loop er zelf niet op — een paneel is niet gemaakt om op te staan, en een pannendak al helemaal niet om overheen te lopen.
Onthoud dit
- Stof kost weinig; een aangekoekte onderrand, mos of vogelpoep kost veel.
- Meet het zelf na in uw omvormer-app — dat is het enige eerlijke bewijs.
- Eén keer per jaar in het vroege voorjaar is voor de meeste daken genoeg.